THE CO(A)ST OF SURVIVAL | (אי)שרדות
מיכאל מוקרושין, אלינה מיכלבה, לנה שטמברג
אוצרת: דינה יקרסון
"חלמתי שתיבת נח הגיע לנמל ועגנה. הקופסה נפתחת, ומפלצת ענקית יוצאת ממנה. זו מוטציה של כל החיות שנח גידל – פה ראש של אריה, שם קרניים של צבי. והמפלצת דוהרת לכיווני. ואז אני מתעוררת". (הקלטה מארכיון החלומות "אתרא", גלריה שכטר, 2025)
אי-שרדות הוא מיצב פיגיטלי שמתחיל כסביבה פיסולית ממשית וממשיך בתוך עולם דיגיטלי אליו נכנסים הצופים. נקודת המוצא של העבודה היא חלום מתוך ארכיון החלומות הקולקטיבי של נווה שכטר, שבו תיבת נח נפתחת ובמקום שתפלוט את החיות שפעם הצילה, יוצאת ממנה מפלצת אחת ענקית: גוף היברידי שעשוי מכל החיות האלה. מתוך הדימוי הזה, האמנים עוסקים בהישרדות כמצב של השתנות: מה קורה לאחר שהתיבה נפתחת? מי, או מה, יוצא ממנה? את המיצב יצרו אמנים שהיגרו לישראל מרוסיה ומאוקראינה בצל המלחמה, והם מעלים באמצעותו שאלות כמו מה נותר, מה משתנה, ולמה אנחנו הופכים אחרי ששרדנו? המיצב מורכב מפיסול ממשי וממרחב וירטואלי שמזמין את הצופה להיכנס למרחב שאחרי המבול: מקום שבו ההישרדות כבר התרחשה, אבל השלכותיה עדיין חיות ומתהוות בתוך הגוף, בתוך הזיכרון, ובתוך הנופים שאנחנו קוראים/ות להם בית.
ميخائيل موكروشين، ألينا ميخاليڤا، لينا شتمبيرغ
القيّمة الفنية: دينا ياكيرسون
"حلمتُ أن سفينة نوح وصلت إلى الميناء ورست هناك. انفتح الصندوق، وخرج منه وحشٌ عملاق. طفرة هجينة من جميع الحيوانات التي حملها نوح؛ هنا رأس أسد، وهناك قرون أيل. وكان الوحش يندفع نحوي مسرعًا. ثم استيقظت".
تسجيل من أرشيف الأحلام أترا، جاليري شيختر، 2025
ساحل (ثمن) النجاة (The CO(A)ST of Survival)
هو عمل تركيبي "فيجيتالي" (يجمع بين المادي والرقمي) يبدأ كبيئة نحتية مادية، ثم يستمر داخل عالم رقمي غامر.
يستند العمل إلى حلم من أرشيف الأحلام الجماعي التابع لـنڤيه شيختِر، حيث تنفتح سفينة نوح ولا تخرج منها الحيوانات التي أنقذها يومًا، بل وحشًا عملاقًا واحدًا: جسدًا هجينًا مكوّنًا من جميع تلك الحيوانات. ومن خلال هذه الصورة، يتأمل الفنّانون النجاة بوصفها حالة من التحوّل: ماذا يحدث بعد أن تُفتح السفينة؟ من، أو ما الذي، يخرج منها؟
أُنجز هذا العمل على يد فنّانين اختبروا الهجرة من روسيا وأوكرانيا إلى إسرائيل في ظل الحرب، ويطرح تساؤلات حول ما الذي يبقى، وما الذي يتحوّل، ومن نصبح عليه بعد أن ننجو. يدعو هذا العمل التركيبي، المؤلف من تمثال مادي وفضاء افتراضي، المشاهد إلى دخول الحيّز الذي يلي الطوفان: مكان حدثت فيه النجاة بالفعل، لكن تبعاتها ما تزال حيّة، تتكشف داخل الجسد، وداخل الذاكرة، وداخل الأمكنة التي نحاول أن نسمّيها وطنًا.
Mikhail Mokrushin, Alina Mikhaleva, Lena Shtemberg
Curator: Dina Yakerson
“I dreamed that Noah’s Ark arrived at the port and anchored. The ark opens, and a giant monster emerges from it. A mutation of all the animals that Noah raised — a lion’s head here, a deer’s antlers there. And the monster is galloping towards me. Then I woke up.” (Recording from the "ATRA" dream archive, Schechter Gallery, 2025)
The CO(A)ST of Survival is a phygital installation that begins as a physical sculptural environment and continues inside an immersive digital world. The work is rooted in a dream from Neve Schechter’s collective dream archive, in which Noah’s Ark opens and releases not the animals it once saved, but a single giant monster: a hybrid body made from all of them. From this image, the artists reflect on survival as a state of transformation: what happens after the Ark opens? Who, or what, emerges from it? Created by artists who experienced migration from Russia and Ukraine to Israel in the shadow of war, the installation asks what remains, what mutates, and who we become when we survive. The installation, consisting of a physical sculpture and a virtual sphere, invites the viewer to enter the space after the flood: a place where survival has already happened, but its consequences are still alive, unfolding inside the body, inside memory, and inside the landscapes we try to call home.
חממת המבול | THE FLOOD ARTLAB
כחלק מפרויקט "התיבה" התכנסה קבוצה של שמונה יוצרות ויוצרים שהיגרו לישראל בשנים האחרונות ממדינות דוברות רוסית, ברקע האקלים הפוליטי והמלחמה בין רוסיה לאוקראינה. מתוך סדרת המפגשים הקולקטיביים נולדו פרויקטים אמנותיים מגוונים המוצגים בגלריה שכטר בחודשים יוני–ספטמבר. כל אחת מהעבודות מתמקדת בהיבט אחר של חוויית ההגירה והזהות, ונוצרה מתוך תהליך של חקירה אישית וקבוצתית.
המושג displacement בשפה האנגלית (עֲקִירָה) טומן בחובו הן את הפעולה הפיזית של העתקה ממקום אחד לאחר, והן את החוויה הרגשית של חוסר שייכות ותלישות. העבודות שמהוות חלק מהחממה הנוכחית מתחקות אחר מצבים ורגשות אלו באמצעות עיסוק בזהות משתנה, בתחושת הצפה מול בירוקרטיה, מידע ושפה חדשה, ובניסיון לחבר בין העבר שנותר מאחור לבין ההווה שנמצא עדיין בתהליך התהוות.
נקודת המוצא של הקבוצה היוצרת היא מיתוס תיבת נוח, שבצל מציאות של מלחמה ואי־וודאות מקבל משמעות עכשווית. דרך המיתוס נוצר חיבור בין חוויותיהם האישיות של משתתפי הקבוצה לבין חוויה קולקטיבית רחבה יותר של עקירה, מעבר וחיפוש אחר יציבות, שמתוכן עולות שאלות על האפשרות להיאחז במשהו בעת מעבר ממקום למקום; על ההבדל בין עקירה כפויה לבין תנועה מתוך בחירה; על המטען – הממשי והסמלי – שאנחנו אורזים איתנו; ועל האופן שבו זהות אישית מתעצבת מחדש נוכח הגירה והניסיון להשתלב במרחב זר. גם שאלת המיקום בתוך סיפור המבול ממשיכה להדהד בעבודות: האם המבול כבר הסתיים, או שמא המשתתפים עדיין מצויים בתוך התיבה – במסע מתמשך של אי־וודאות, בין עבר שנותר מאחור לבין עתיד שטרם התבהר.
לצד מיתוס התיבה משתקף בפרויקט גם מיתוס ספינתו של תסאוס – פרדוקס פילוסופי מן העת העתיקה, המתאר ספינה שחלקיה הוחלפו בזה אחר זה עד שלא נותר בה ולו חלק מקורי אחד. המיתוס עוסק בשאלה האם הספינה נותרת אותה הספינה. בהשראת רעיון זה, פרויקטים שונים בוחנים כיצד חוויית ההגירה משנה את הזהות האישית: אילו חלקים ״מקוריים״ נשמרים בנו, אילו משתנים, ומה ממשיך ללוות אותנו גם לאחר המעבר. בתוך מציאות מעורערת, הזמן והמרחב החדשים מעצבים את תחושת העצמי, בעוד שהמטען התרבותי, הזיכרונות והשפה ממשיכים להתקיים ולהשפיע.
יוצרים משתתפים: תאודור איבנוב, דריה אלקונינה, אסיה בובריצקיה, מיכאיל מוקרושין, אלינה מיכלבה, אירינה קורוטאייבה, נטליה קמנצקיה, לנה שטמברג.
הנחיה ואוצרות: דינה יקרסון
في إطار مشروع "السفينة"، اجتمعت مجموعة من ثمانية فنّانين وفنّانات هاجروا إلى إسرائيل في السنوات الأخيرة من روسيا وأوكرانيا، على خلفية الحرب بين الدولتين والمناخ السياسي السائد. ومن خلال سلسلة اللقاءات الجماعية، وُلدت مشاريع فنّية متنوعة تُعرض في جليري شيختر خلال أشهر حزيران- أيلولر. يركّز كل عمل من هذه الأعمال على جانب مختلف من تجربة الهجرة والهويّة، وقد نشأ من خلال سيرورة بحث شخصيّة وجماعيّة.
حمل مفهوم displacement في اللغة الإنجليزية (الاقتلاع/التهجير) في طياته كلاً من الفعل الجسدي المتمثل في الانتقال من مكان إلى آخر، وكذلك التجربة العاطفية المتمثلة في الشعور بعدم الانتماء والاغتراب. تتقصى الأعمال التي تشكل جزءًا من هذه الحاضنة هذه الحالات والمشاعر من خلال تناول الهويّة المتغيّرة، الشعور بالفيض أمام البيروقراطية، المعلومات واللغة الجديدة، ومحاولة الربط بين الماضي الذي تُرك في الخلف والحاضر الذي لا يزال في طور التشكل.
تنطلق المجموعة الإبداعية من أسطورة سفينة (فلك) نوح، التي تكتسب، في ظل واقع الحرب وانعدام اليقين، دلالة معاصرة. ومن خلال هذه الأسطورة، ينشأ رابط بين التجارب الشخصية للمشاركين في المجموعة وبين التجربة الجمعية الأوسع من الاقتلاع والانتقال والبحث عن الاستقرار، لتنبثق منها أسئلة حول إمكانية التمسك بشيء ما أثناء الانتقال من مكان إلى آخر؛ وحول الفرق بين الاقتلاع القسري والتنقل الاختياري؛ حول الأمتعة – المادية والرمزية – التي نحملها معنا؛ وحول الكيفية التي يعاد بها تشكيل الهويّة الشخصية في مواجهة الهجرة ومحاولة الاندماج في فضاء غريب. أيضًا مسألة الموقع داخل قصة الطوفان تواصل ترددها داخل الأعمال: هل انتهى الطوفان بالفعل، أم أن المشاركين ما زالوا داخل السفينة – في رحلة مستمرة من عدم اليقين، بين ماضٍ تُرك خلفهم ومستقبل لم تتضح معالمه بعد؟
إلى جانب أسطورة السفينة، تنعكس في المشروع أيضًا أسطورة سفينة ثيسيوس – وهي مفارقة فلسفية من العصور القديمة تصف سفينة جرى استبدال أجزائها الواحد تلو الآخر حتى لم يبقَ فيها أي جزء أصلي. وتتناول الأسطورة السؤال عمّا إذا كانت السفينة ما تزال السفينة ذاتها. واستلهامًا من هذه الفكرة، تبحث مشاريع مختلفة في كيفية تغيّر الهويّة الشخصية بفعل تجربة الهجرة: ما الأجزاء "الأصلية" التي تبقى فينا، وما الذي يتغير، وما الذي يواصل مرافقتنا حتى بعد الانتقال. ففي واقع مضطرب، يعيد الزمان والمكان الجديدان تشكيل الإحساس بالذات، بينما يستمر الإرث الثقافي والذكريات واللغة في الوجود والتأثير.
الفنّانون المشاركون: آسيا بوبريتسكايا، ألينا ميخالڤا، إيرينا كوروتاييڤا، تيودور إيڤانوڤ، دريا ألكونينا، لينا شتامبرغ، ميخائيل موكروشين، ناتاليا كامنِتسكايا.
المُيسّرة والقيّمة: دينا ياكرسون
As part of "The Ark" project, eight artists who recently immigrated to Israel from Russian-speaking countries formed a creative group, bound by the shared backdrop of the Russian-Ukrainian war and the current political climate. Their collective sessions gave birth to diverse artistic projects, now on view at Schechter Gallery from June through September. Each focusing on a different aspect of migration and identity, the works took shape through a process of personal and collective inquiry.
The term "displacement" holds within it both the physical act of moving from one place to another and the emotional experience of estrangement and rootlessness. The works that form part of the current incubator trace these states and emotions through an engagement with shifting identity, a sense of being overwhelmed by bureaucracy, new information and language, and the attempt to connect a past left behind with a present still in the process of becoming.
The point of departure for this group of artists is the myth of Noah's Ark, which takes on contemporary urgency against a reality of war and uncertainty. The myth forges a connection between the participants' personal experiences and a broader collective experience of displacement, transition, and the search for stability. This invokes questions about the possibility of holding on to something while moving from place to place; about the difference between forced emigration and migration by choice; about the literal and symbolic baggage we carry; and about the ways in which one's identity is reshaped by immigration and the attempt to integrate into an unfamiliar space. The question of one's position within the flood narrative continues to resonate throughout the works as well: has the flood already ended, or are the participants still inside the Ark, in the midst of an ongoing journey of uncertainty, between a past left behind and an unclear future?
Alongside the myth of the Ark, the project also echoes the myth of the Ship of Theseus—an ancient philosophical paradox describing a ship whose parts were replaced one by one until not a single original piece remained. The story asks whether the altered ship is still the same ship. Drawing on this idea, different projects examine how immigration transforms personal identity: how some "original" parts of ourselves are preserved while others change, and what we carry forward even after the transition. In an unstable reality, a new place reshapes the sense of self, while cultural baggage, memories, and language persist and continue to exert their influence.
Participating artists: Asya Bobritskaya, Daria Elkonina, Mikhail Mokrushin, Alina Mikhaleva, Natalia Kamenetskaya, Irina Korotaeva, Theodor Ivanov, Lena Shtemberg
Group facilitator and curator: Dina Yakerson